Γλώσσα - Αλβανική γλώσσα

Γλώσσα  >  Αλβανική γλώσσα

Αλβανική γλώσσα

Η Αλβανική γλώσσα (αλβανικά: Gjuha shqipe) είναι γλώσσα που ομιλείται από περίπου 7,6 εκατομμύρια κατοίκους στα δυτικά της Βαλκανικής χερσονήσου (Αλβανία, Κόσοβο, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Ελλάδα) στη νοτιοανατολική Ευρώπη καθώς και από ένα μικρό αριθμό κατοίκων της Καλαβρίας και της Σικελίας στη νότια Ιταλία.

Με εξαίρεση ένα, μέχρι τώρα αδημοσίευτο, χειρόγραφο κάποιου "Θεόδωρου της Σκόδρας", το οποίο χρονολογείται πιθανόν το 1210, καθώς και ορισμένες γραμμές στο χειρόγραφο Bellifortis, οι οποίες έχουν προταθεί ως Αλβανικές, η πρώτη επιβεβαιωμένη, γραπτή μαρτυρία της Αλβανικής προέρχεται από γράμμα του αρχιεπισκόπου του Δυρραχίου Παύλου Αγγέλου (Paulus Angelus, στα αλβανικά Pal Engjëll) το οποίο χρονολογείται στα 1462.

Το παλαιότερο γνωστό τυπογραφημένο βιβλίο στα Αλβανικά είναι το Μεσάρι (Meshari) ή σύνοψη θείας λειτουργίας, γραμμένο από τον Γκιον Μπουζούκου (Gjon Buzuku), καθολικό ιερέα, το 1555.

Το πρώτο Αλβανικό σχολείο θεωρείται πως άνοιξε από τους Φραγκισκανούς το 1638 στο Πδαν (Pdhane). Η Αλβανική γλώσσα έχει δανειστεί ένα πολύ μεγάλο αριθμό λέξεων από γειτονικές γλώσσες, κάτι που δυσκόλεψε την αρχική κατάταξη της ως ξεχωριστής, Ινδοευρωπαϊκής γλώσσας.

Τη δεκαετία του 1850 τα Αλβανικά αποδείχθηκε πως είναι Ινδο-Ευρωπαϊκή γλώσσα και αποτελούν ξεχωριστό κλάδο στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια. Η Αλβανική πιθανόν να είναι απόγονος κάποιας αρχαίας Βαλκανικής γλώσσας, πιθανόν της Ιλλυρικής ή της Θρακικής. Αν και αυτό δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ιστορικά, λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων για τα αρχαία Ιλλυρικά και Θρακικά. Τα Αλβανικά χωρίζονται σε δύο κύριες διαλέκτους: την Γκεγκική ομάδα, στη βόρεια Αλβανία, το Κόσοβο και τη δυτική Βόρεια Μακεδονία, και την Τοσκική ομάδα, στη νότια και κεντρική Αλβανία. Από την Τοσκική κατάγεται και η Αρβανιτική της Ελλάδας καθώς και η Αρμπερές (Αrbëreshë) της νότιας Ιταλίας.

Χώρα

Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας

Στις 17 Ιουνίου 2018, οι κυβερνήσεις της ΠΓΔΜ και της Ελλάδας υπέγραψαν τη συμφωνία των Πρεσπών, η οποία προβλέπει την μετονομασία της χώρας σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» (σλαβομ. Република Северна Македонија, Ρεπούμπλικα Σεβέρνα Μακεντόνιγια).

Βρίσκεται στα κεντρικά Βαλκάνια και καταλαμβάνει συνολική έκταση 25.333 τετραγωνικών χιλιομέτρων (ξηρά: 24.856 τ.χλμ., ύδατα: 477 τ.χλμ.). Χώρα περίκλειστη, συνορεύει με το Κόσοβο στα βορειοδυτικά, τη Σερβία στα βόρεια, τη Βουλγαρία στα ανατολικά, την Ελλάδα στα νότια και την Αλβανία στα δυτικά. Αποτελεί περίπου το βορειοδυτικό τρίτο της μεγαλύτερης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας, που περιλαμβάνει επίσης τα γειτονικά τμήματα της βόρειας Ελλάδας και μικρότερα τμήματα της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας και της νοτιοανατολικής Αλβανίας. Η γεωγραφία της χώρας καθορίζεται πρωτίστως από βουνά, κοιλάδες και ποτάμια. Στην πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη Σκόπια ζει περίπου το ένα τέταρτο των 2,06 εκατομμυρίων κατοίκων. Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Σλαβομακεδόνες, ένας νότιος Σλαβικός λαός. Οι Αλβανοί αποτελούν μια σημαντική μειονότητα, περίπου 25% του πληθυσμού της χώρας, ακολουθούμενοι από τους Τούρκους, Σέρβους, Ρομά και άλλες μικρότερες μειονότητες.

Μαυροβούνιο

Το Μαυροβούνιο (σερβικά: Црна Гора/Crna Gora) ή Μοντενέγκρο είναι χώρα στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ανεξάρτητο κράτος από το 2006, με πληθυσμό 622.387 σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2016. Έχει ακτές στην Αδριατική θάλασσα στα νοτιοδυτικά και συνορεύει με την Κροατία στα δυτικά, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη στα βορειοδυτικά, τη Σερβία στα ανατολικά και την Αλβανία στα νότια. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της είναι η Ποντγκόριτσα, ενώ η Τσετίνιε χαρακτηρίζεται ως Prijestonica, που σημαίνει η πρώην Βασιλική Πρωτεύουσα.

Τον 9ο αιώνα υπήρχαν τρία σλαβικά πριγκιπάτα στο έδαφος του Μαυροβουνίου: η Ντούκλια, που αντιστοιχεί περίπου στο νότιο μισό, η Τραβουνία στα δυτικά και η Ράσκα στα βόρεια. Το 1042 ο άρχων Στέφαν Βόισλαβ ηγήθηκε μιας επανάστασης που είχε ως αποτέλεσμα την ανεξαρτησία της Ντούκλια και την εγκαθίδρυση της δυναστείας Βοϊσλάβλιεβιτς. Η Ντούκλια έφθασε στη μεγαλύτερη ακμή της υπό το γιο του Βόισλαβ Μιχαήλο (1046-81).

Κόσοβο

Το Κόσοβο ή Κοσσυφοπέδιο (Αλβανικά: Kosova, Σερβικά: Косово / Kosovo) είναι μια αμφισβητούμενη περιοχή και ένα μερικώς αναγνωρισμένο κράτος στα Βαλκάνια το οποίο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το Φεβρουάριο του 2008 με το όνομα Δημοκρατία του Κοσόβου.

Η πλειονότητα των κατοίκων είναι Αλβανοί και η χώρα από το 1999 βρίσκεται υπό την προσωρινή διοίκηση του ΟΗΕ και τη στρατιωτική προστασία του ΝΑΤΟ.

Αλβανία

Η Αλβανία (αλβανικά: Shqipëria), γνωστή επισήμως ως Δημοκρατία της Αλβανίας (αλβανικά: Republika e Shqipërisë ) είναι βαλκανική χώρα της ΝΑ Ευρώπης. Συνορεύει βόρεια και βορειοδυτικά με το Μαυροβούνιο, βορειοανατολικά με το Κοσσυφοπέδιο, ανατολικά με τα Βόρεια Μακεδονία και νότια με την Ελλάδα. Βρέχεται από την Αδριατική θάλασσα δυτικά, και το Ιόνιο πέλαγος νοτιοδυτικά. Απέχει λιγότερο από 72 χλμ. από την Ιταλία μέσω του Πορθμού του Οτράντο που συνδέει την Αδριατική με το Ιόνιο.

Η Αλβανία είναι μέλος του ΟΗΕ, του ΝΑΤΟ, του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου, του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης και είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Ένωσης για τη Μεσόγειο. Η Αλβανία είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα έκανε επίσημη αίτηση για ένταξη στην ΕΕ στις 28 Απριλίου 2009 και έλαβε καθεστώς επίσημης υποψήφιας στις 24 Ιουνίου 2014.

Γλώσσα

Albanian language (English)  Lingua albanese (Italiano)  Albanees (Nederlands)  Albanais (Français)  Albanische Sprache (Deutsch)  Língua albanesa (Português)  Албанский язык (Русский)  Idioma albanés (Español)  Język albański (Polski)  阿尔巴尼亚语 (中文)  Albanska (Svenska)  Limba albaneză (Română)  アルバニア語 (日本語)  Албанська мова (Українська)  Албански език (Български)  알바니아어 (한국어)  Albanian kieli (Suomi)  Bahasa Albania (Bahasa Indonesia)  Albanų kalba (Lietuvių)  Albansk (Dansk)  Albánština (Česky)  Arnavutça (Türkçe)  Албански језик (Српски / Srpski)  Albaania keel (Eesti)  Albánčina (Slovenčina)  Albán nyelv (Magyar)  Albanski jezik (Hrvatski)  ภาษาแอลเบเนีย (ไทย)  Albanščina (Slovenščina)  Albāņu valoda (Latviešu)  Αλβανική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Albania (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com