Taal - Bosnisch

Taal  >  Bosnisch

Bosnisch

Het Bosnisch (Bosanski jezik, ook Bošnjački jezik) is een van de standaardvarianten van het Servo-Kroatisch.

Het Bosnisch wordt voornamelijk door Bosniakken in Bosnië en Herzegovina gebruikt. Het is gebaseerd op de westelijke variant van het Štokavisch en gebruikt het Latijnse alfabet. Binnen het Štokavisch is het Bosnisch als jekavisch te classificeren, hetgeen wil zeggen dat de Protoslavische ě zich ontwikkeld heeft tot (i)je.

De naam "Bosnisch" (Bosanski) is controversieel, omdat deze verwijst naar het gebied Bosnië en niet naar het volk van de Bosniakken. De Kroaten en de Serviërs in Bosnië en Herzegovina spreken respectievelijk Kroatisch en Servisch, het Bosnisch wordt door hen Bošnjački ("Bosniaks") genoemd. De constitutie van de Servische Republiek (Republika Srpska), waar het een officiële taal is, spreekt van de "taal gesproken door de Bosniakken" ("jezik kojim govore Bošnjaci"); ook de regering van Servië gebruikt deze term.

Na de Balkanoorlog in Bosnië-Herzegovina ('92-'95) heeft elk van de drie volkeren uit het voormalige Joegoslavië besloten de nadruk op de eigen identiteit te leggen. De Bosniakken spreken een variant van het Servo-Kroatisch, die zich onder meer onderscheidt door een groot aantal Turkse leenwoorden. Een voorbeeld hiervan is het woord voor "vrijdag", dat in het Servisch en Kroatisch petak luidt, maar in het Bosnisch Džuma (uit het Turkse Cuma). Zo gebruiken Bosnische moslims (nu Bosniakken) nog steeds voor het woord week hevta (ontleend aan het Turkse hafta, ook week). Het moet erbij worden opgemerkt dat deze Turcismen lang niet allemaal zijn opgenomen in de geschreven standaard van het Bosnisch. Daarnaast zijn Turcismen ook in de Servische omgangstaal erg talrijk.

Land (geografie)

Bosnië en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina (Bosnisch/Kroatisch: Bosna i Hercegovina, Servisch: Босна и Херцеговина) is een federatieve republiek in het zuiden van Europa, gelegen in het westen van de Balkan. Het land is met het vredesverdrag van Dayton opgedeeld in twee entiteiten: de Federatie van Bosnië en Herzegovina (Federacija Bosna i Hercegovina) en de deelrepubliek Servische Republiek (Republika Srpska). Het bestaat uit de landstreken Bosnië en Herzegovina. Het land wordt bijna geheel door land omgeven, behalve bij de kustplaats Neum, waar circa 24 km kustlijn is met de Adriatische Zee.

Bosnië en Herzegovina telt inwoners en heeft een oppervlakte van. De hoofdstad en de grootste stad van Bosnië en Herzegovina is Sarajevo met een inwonertal van circa 430.000.

Montenegro

Montenegro (uit het Venetiaans: 'zwarte berg'; Montenegrijns: Црна Гора, Crna Gora) is een land op de Balkan. Het ligt aan de Adriatische Zee tegenover Italië en grenst, vanaf de zee met de klok mee, aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië, Kosovo en Albanië. De Montenegrijnse hoofdstad is Podgorica. Montenegro heeft een bevolking van inwoners op een oppervlakte van 14.026 km². Sinds december 2010 is het kandidaat-lid van de Europese Unie en sinds 5 juni 2017 is het land lid van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie.


Servië

Servië (Servisch: Србија, Srbija), officieel de Republiek Servië (Servisch: Република Србија, Republika Srbija), is een land in het zuidoosten van Europa. Het is sinds 5 juni 2006 een onafhankelijke staat, nadat het 85 jaar lang onderdeel was van Joegoslavië en tussen 2003 en 2006 van de confederatie Servië en Montenegro. De hoofdstad van Servië is Belgrado. Servië moet niet verward worden met de Servische Republiek, een deelgebied van Bosnië en Herzegovina.

De wortels van de huidige Servische staat zijn terug te voeren naar de 7e eeuw en het hertogelijke huis van Vlastimirović. Het Servische koninkrijk werd gevestigd in het gebied dat bekendstond onder de naam Duklja (Latijn: Doclea of Dioclea) in de 11e eeuw. De Servische staat begon in aanzien te groeien onder de leiding van Stefan Nemanja in de 12e eeuw. Zijn zoon Stefan Nemanjić zou later bekend worden als Stefan de Eerstgekroonde vanaf 1220. Zijn nakomeling Stefan Dušan verhief Servië van prinsdom tot koninkrijk in 1346. Na de dood van Stefan Dušan volgden een aantal regeerders die steeds meer land kwijtraakten aan het Ottomaanse Rijk. In 1389 vond er een cruciale slag plaats op het Merelveld (Kosovo Polje). De slag eindigde onbeslist, waarbij Servië verzwakt achterbleef. In 1459 verloor Servië zijn onafhankelijkheid bij de slag om Smederevo. In 1463 volgde Bosnië. Servië viel onder Ottomaans bestuur van 1459 tot 1804, waarna het weer zijn onafhankelijkheid gedeeltelijk terug verwierf.

Taal

Bosnian language (English)  Lingua bosniaca (Italiano)  Bosnisch (Nederlands)  Bosnien (Français)  Bosnische Sprache (Deutsch)  Língua bósnia (Português)  Боснийский язык (Русский)  Idioma bosnio (Español)  Język bośniacki (Polski)  波斯尼亚语 (中文)  Bosniska (Svenska)  Limba bosniacă (Română)  ボスニア語 (日本語)  Боснійська мова (Українська)  Бошняшки език (Български)  보스니아어 (한국어)  Bosnian kieli (Suomi)  Bahasa Bosnia (Bahasa Indonesia)  Bosnių kalba (Lietuvių)  Bosnisk (Dansk)  Bosenština (Česky)  Boşnakça (Türkçe)  Бошњачки језик (Српски / Srpski)  Bosnia keel (Eesti)  Bosniančina (Slovenčina)  Bosnyák nyelv (Magyar)  Bošnjački jezik (Hrvatski)  Bosanščina (Slovenščina)  Bosniešu valoda (Latviešu)  Βοσνιακή γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Bosnia (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com