Język - Język albański

Język  >  Język albański

Język albański

Język albański (alb.

gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici).

W Albanii i Kosowie posiada on status języka urzędowego.

Istnieją dwie odmiany terytorialne języka, istotnie odmienne fonologicznie, gramatycznie i leksykalnie: dialekt gegijski (alb.

gegë) na północy Albanii, w Kosowie i Macedonii (znacznie się różniące) oraz toskijski (alb.

Country

Albania

Albania, Republika Albanii – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego.

Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z: Grecją (282 km), Czarnogórą (173 km), Macedonią Północną (151 km) oraz Serbią/Kosowem (114 km).

Czarnogóra

Czarnogóra (czar. Црна Гора/Crna Gora IPA, do października 2007 r. – Republika Czarnogóry) – państwo w Europie Południowej powstałe po rozpadzie Serbii i Czarnogóry. Wcześniej republika związkowa Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii (1945–1992), Federalnej Republiki Jugosławii (1992–2003) i Serbii i Czarnogóry (2003–2006). Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.

W wyniku przeprowadzonego 21 maja 2006 referendum niepodległościowego zadeklarowano zerwanie dotychczas istniejącej federacji z Serbią (Serbia i Czarnogóra). Ostatecznie parlament Czarnogóry proklamował niepodległość 3 czerwca 2006. Zgodnie z umową związkową sukcesorem dotychczas istniejącego państwa Serbii i Czarnogóry została Serbia, natomiast Czarnogóra od nowa rozpoczęła procesy akcesyjne do organizacji międzynarodowych. 28 czerwca 2006 Czarnogóra została przyjęta do Organizacji Narodów Zjednoczonych jako 192. członek tej organizacji, a od 11 maja 2007 roku jest 47. państwem członkowskim Rady Europy. Od 17 grudnia 2010 r. posiada status kandydata do Unii Europejskiej. Od 5 czerwca 2017 jest 29. państwem członkowskim NATO.

Kosowo

Kosowo, Republika Kosowa (alb.: Kosova / Kosovë, Republika e Kosovës), (serb.: Косово, Kosovo, Република Косовo, Republika Kosovo) – terytorium sporne w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie i państwo częściowo uznawane na arenie międzynarodowej, które ogłosiło swoją niepodległość 17 lutego 2008 roku.

Kraj ten jest uznawany przez 111 ze 193 państw członkowskich ONZ, 23 z 28 Unii Europejskiej i 24 z 29 NATO. Od zakończenia wojny domowej jest to protektorat administrowany przez ONZ (Tymczasowa Misja Administracyjna Narodów Zjednoczonych w Kosowie, szerzej znana pod angielskim skrótowcem UNMIK) przy pomocy wojsk NATO (KFOR).

Macedonia

Macedonia (maced. Македонија), Republika Macedonii (maced. Република Македонија), w stosunkach międzynarodowych przez niektóre kraje państwo określane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија – ПЈРМ, czyt. Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija – PJRM) – państwo w Europie Południowej, powstałe po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, leżące na Półwyspie Bałkańskim i zajmujące ok. 38% regionu historycznego i geograficznego Macedonii.

* Język: macedoński (urzędowy) 66%, albański (urzędowy na obszarach zamieszkanych przez minimum 20% Albańczyków) 25%, turecki 3%, serbski 3% (wszystkie cztery urzędowe w niektórych rejonach)

Język

Albanian language (English)  Lingua albanese (Italiano)  Albanees (Nederlands)  Albanais (Français)  Albanische Sprache (Deutsch)  Língua albanesa (Português)  Албанский язык (Русский)  Idioma albanés (Español)  Język albański (Polski)  阿尔巴尼亚语 (中文)  Albanska (Svenska)  Limba albaneză (Română)  アルバニア語 (日本語)  Албанська мова (Українська)  Албански език (Български)  알바니아어 (한국어)  Albanian kieli (Suomi)  Bahasa Albania (Bahasa Indonesia)  Albanų kalba (Lietuvių)  Albansk (Dansk)  Albánština (Česky)  Arnavutça (Türkçe)  Албански језик (Српски / Srpski)  Albaania keel (Eesti)  Albánčina (Slovenčina)  Albán nyelv (Magyar)  Albanski jezik (Hrvatski)  ภาษาแอลเบเนีย (ไทย)  Albanščina (Slovenščina)  Albāņu valoda (Latviešu)  Αλβανική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Albania (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com