Język - Język czeczeński

Język  >  Język czeczeński

Język czeczeński

Język czeczeński (czecz. нохчийн мотт, Noxçiyn mott) – język Czeczenów, zamieszkujących głównie autonomiczną republikę Czeczenii, wchodzącą w skład Federacji Rosyjskiej. Należy do języków nachskich (nachijskich), tworzących podgrupę wśród języków nachsko-dagestańskich (północno-wschodnich) ramach hipotetycznej wielkiej rodziny języków dene-kaukaskich. Jest to język ergatywny.

Bardzo rozbieżne są dane mówiące o liczbie użytkowników języka czeczeńskiego, co wiąże się przede wszystkim z bardzo skomplikowaną sytuacją w samej Czeczenii oraz niemożnością oszacowania ogromnych strat ludnościowych podczas wojen rosyjsko-czeczeńskich. Według spisu powszechnego, przeprowadzonego w 1989 r. język ten jako ojczysty na terenie byłego ZSRR zadeklarowało 893 tys. osób. Główne grupy użytkowników języka czeczeńskiego koncentrowały się wówczas na terenie republiki autonomicznej Czeczenii, oraz północnych terenach Dagestanu (w okolicach miasta Chasaw-Jurt). Obecnie sytuacja jest o wiele bardziej złożona i choć główna masa użytkowników języka nadal zamieszkuje przede wszystkim Czeczenię, to znacznie powiększyła się emigracja, przede wszystkim do sąsiednich republik Federacji Rosyjskiej (Dagestan, Inguszetia), ale także np. do Moskwy. Wielu Czeczenów szukając azylu udało się na teren Europy Zachodniej. Czeczeni zamieszkują także Gruzję (tzw. Kistowie), Turcję oraz kraje arabskie (Jordania, Syria).

Język czeczeński genetycznie najbliżej spokrewniony jest z językiem inguskim. Językoznawcy wyróżniają osiem dialektów języka czeczeńskiego a także kilka drobniejszych gwar lokalnych. Różnice między poszczególnymi dialektami nie uniemożliwiają porozumienia między ich użytkownikami.

Pierwszą wyczerpującą pracę poświęconą językowi czeczeńskiemu napisał rosyjski językoznawca i kaukazolog, Piotr Uslar (1816-1875).

Wśród języków kaukaskich czeczeński wyróżnia się bardzo rozbudowanym systemem wokalicznym (samogłoski krótkie, długie, umlautowane, dyftongi, tryftongi, także nosowe), oraz – podobnie jak w przypadku innych języków tej rodziny bardzo skomplikowanym systemem spółgłoskowym (spółgłoski proste, geminowane, ejektywne, faryngalne). Akcent wyrazowy pada zawsze na początkową sylabę wyrazu.

Country

Rosja

Rosja, Federacja Rosyjska (, Rossija, ;, Rossijskaja Fiedieracyja, ) – państwo federacyjne rozciągające się od wschodniej Europy (z eksklawą w Europie Środkowej) przez północną część Azji do Oceanu Spokojnego , składające się według swojej konstytucji z 85 podmiotów federalnych.

Federacja Rosyjska jest największym państwem na świecie pod względem powierzchni oraz szóstym pod względem wielkości w historii świata. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce. Rosja należy do największych gospodarek świata, pod względem PKB zajmuje 6. miejsce na świecie. Państwo rosyjskie dysponuje największymi na świecie zasobami naturalnymi i źródłami energii. Rosja jest członkiem wielu międzynarodowych organizacji, m.in. jednym z pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, G20, Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, Wspólnoty Niepodległych Państw , Szanghajskiej Organizacji Współpracy i odgrywa znaczącą rolę w polityce światowej.

Język

Chechen language (English)  Lingua cecena (Italiano)  Tsjetsjeens (Nederlands)  Tchétchène (Français)  Tschetschenische Sprache (Deutsch)  Língua chechena (Português)  Чеченский язык (Русский)  Idioma checheno (Español)  Język czeczeński (Polski)  車臣語 (中文)  Tjetjenska (Svenska)  Limba cecenă (Română)  チェチェン語 (日本語)  Чеченська мова (Українська)  Чеченски език (Български)  체첸어 (한국어)  Tšetšeenin kieli (Suomi)  Bahasa Chechnya (Bahasa Indonesia)  Čečėnų kalba (Lietuvių)  Tjetjensk (Dansk)  Čečenština (Česky)  Çeçence (Türkçe)  Чеченски језик (Српски / Srpski)  Tšetšeeni keel (Eesti)  Csecsen nyelv (Magyar)  Čečenski jezik (Hrvatski)  ภาษาเชเชน (ไทย)  Čečenščina (Slovenščina)  Čečenu valoda (Latviešu)  Tiếng Chechnya (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com