Νομισματική μονάδα - Δολάριο Νέας Ζηλανδίας

Νομισματική μονάδα  >  Δολάριο Νέας Ζηλανδίας

Δολάριο Νέας Ζηλανδίας

$
Το δολάριο (νομισματικός κωδικός NZD) είναι το νόμισμα της Νέας Ζηλανδίας. Κυκλοφορεί επίσης στα Νησιά Κουκ (βλέπε και Δολάριο των Νήσων Κουκ), Νιούε, Τοκελάου και νησιά Πίτκαιρν.

Κανονικά συντομογραφείται με το σύμβολο του δολαρίου $ ή εναλλακτικά με το NZ$ για να γίνεται διάκριση από όλα τα νομίσματα που ονομάζονται δολάριο. Πολλές φορές ονομάζεται «κίουι» («Kiwi (dollar)») και υποδιαιρείται σε 100 σεντς (cents).

To 1967 το δολάριο αντικατέστησε τη λίρα της Νέας Ζηλανδίας σε ισοτιμία των δολαρίων προς λίρα. Η αρχική «κλειδωμένη» ισοτιμία έναντι του αμερικανικού δολαρίου ήταν 1,39 δολάρια ΗΠΑ προς 1 νεοζηλανδικό δολάριο. Στις 21 Νοεμβρίου η ισοτιμία αυτή άλλαξε στα 1,12 αμερικανικά δολάρια προς 1 νεοζηλανδικό δολάριο.

Νέα υποτίμηση έγινε το 1971 έναντι της βρετανικής λίρας σε μεγαλύτερο βαθμό

Το καλοκαίρι του 2007 το δολάριο ήταν ίσο με 0,8103 αμερικανικά δολάρια.

Το 1967 κυκλοφόρησαν κέρματα σε αξίες των 1, 2, 5, 10, 20 και 50 σεντς. Όλα τα κέρματα φτιάχτηκαν από χαλκονικέλιο, με εξαίρεση αυτά του 1 και των 2 λεπτών Τα κέρματα έχουν επάνω το πορτρέτο της Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου. Σταδιακά αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία τα κέρματα των 5 σεντ.

Σήμερα κυκλοφορούν κέρματα των 10, 20, 50 σεντ και του 1 και των 2 δολαρίων.

Το 1967 η Αποθεματική Τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας κυκλοφόρησε χαρτονομίσματασε αξίες των 1, 2, 5, 10, 20 και 100 δολαρίων. Ακολούθησαν τα χαρτονομίσματα των 50 δολαρίων το 1983, ενώ σταμάτησαν να κυκλοφορούν τα τραπεζογραμμάτια του 1 και των 2 δολαρίων από το 1991. Οι δύο πρώτες σειρές των χαρτονομισμάτων (1967-81 και 1981-92) διέφεραν μόνο στο ότι το πορτρέτο της Βασίλισσας απεικονιζόταν στην εμπρόσθια όψη. Οι πίσω όψεις απεικόνιζαν ενδημικά πουλιά και φυτά. Από το 1992 κυκλοφόρησε νέα σειρά τραπεζογραμματίων. Με εξαίρεση το χαρτονόμισματων 20 δολαρίων, τα νέα νομίσματα δεν είχαν επάνω το πορτρέτο της Ελισάβετ. Ωστόσο αν τα έβλεπε κανείς στο φως, τα χαρτονομίσματα έφεραν όλα το περίγραμμα της Βασίλισσας.

Από το 1999 άρχισαν να κυκλοφορούν πολυμερικά χαρτονομίσματα. Το [2000]] τυπώθηκε αναμνηστικό χαρτονόμισμα των 20 δολαρίων, με αφορμή την είσοδο στη νέα χιλιετία.

Χώρα

Νέα Ζηλανδία

Η Νέα Ζηλανδία (αγγλικά: New Zealand, Μαορί γλώσσα: Aotearoa) είναι χώρα που αποτελείται από δύο μεγάλα και πολλά μικρότερα νησιά στα νοτιοδυτικά του Ειρηνικού ωκεανού. Η Νέα Ζηλανδία είναι επίσης γνωστή ως Αοτεαρόα στη Μαορί γλώσσα, ή η Γη του Μακριού Λευκού Σύννεφου. Η Νέα Ζηλανδία είναι γνωστή για τη γεωγραφική της απομόνωση, αφού είναι χωρισμένη από την Αυστραλία στα βορειοδυτικά μέσω της Θάλασσας της Τασμανίας, σε μήκος περίπου 2.000 χλμ. Οι εγγύτεροι γείτονές της είναι στα βόρεια οι Νέα Καληδονία, Φίτζι και Τόνγκα. Ο πληθυσμός της Νέας Ζηλανδίας είναι κυρίως Ευρωπαϊκής καταγωγής, με τους Μαορί να αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητα. Σημαντικές μειονότητες είναι και οι μη-Μαορί Πολυνήσιοι και Ασιατικοί κάτοικοι, ιδιαίτερα στις πόλεις της χώρας.


Νήσοι Πίτκαιρν

Οι Νήσοι Πίτκαιρν, συνολικής έκτασης 47 τετρ. χλμ. (μαζί με τα χωρικά ύδατα), είναι βρετανική εξαρτημένη περιοχή και βρίσκονται στον νότιο Ειρηνικό στο μέσο της απόστασης μεταξύ της Νέας Ζηλανδίας και του Περού, σε απόσταση περίπου 1.350 ναυτικά μίλια ΝΑ. της Ταϊτής. Το σύμπλεγμα αποτελείται από 4 ηφαιστειακά νησιά, το Πίτκαιρν (Pitcairn) (το μόνο κατοικημένο), το Οουίνο (Oeno), το Χέντερσον (Henderson) και το Ντούσι (Ducie), που βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους. Είναι η πιο απομονωμένη κτήση της Βρετανίας. Έχει περίπου 50 κατοίκους (48 κάτοικοι με βάση εκτιμήσεις του 2009 ) οι οποίοι κατοικούν στον οικισμό, και πρωτεύουσα του νησιού, Άνταμσταουν στη νήσο Πίτκαιρν.

Αρχηγός Κράτους είναι από τις 6 Φεβρουαρίου 1952 η Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία εκπροσωπείται από τον ύπατο αρμοστή στη Νέα Ζηλανδία και Κυβερνήτη, ο οποίος όμως δεν κατοικεί μόνιμα στο νησί. Από τον Ιανουάριο του 2018 στο αξίωμα του Κυβερνήτη υπηρετεί η Λόρα Κλαρκ και από το Σεπτέμβριο του 2003 αρμοστής (μη κάτοικος του νησιού) είναι ο Λέσλι Ζακς ( Leslie Jaques), o οποίος είναι διάμεσος μεταξύ του Κυβερνήτη και του Νησιωτικού Συμβουλίου (Island Council). Ο Κυβερνήτης είναι και αρχηγός της Κυβέρνησης μαζί με το Δήμαρχο (Mayor) και επικεφαλής του Νησιωτικού Συμβουλίου (στις 12 Νοεμβρίου 2013 εξελέγη στο αξίωμα ο Σόουν Κρίστιαν). Η θητεία του Δημάρχου είναι τριετής, ενώ το Νησιωτικό Συμβούλιο εκλέγεται για 1 χρόνο. Στις 4 Μαρτίου 2010 τέθηκε προς ψήφιση από την Κυβερνήτη ένα νέο Σύνταγμα.

Νήσοι Κουκ

Οι Νήσοι Κουκ (αγγλικά: Cook Islands, Μαορί Νήσων Κουκ: Kūki 'Āirani) αποτελούν μία αυτοδιοικούμενη περιοχή, ελεύθερα συνδεδεμένη με την Νέα Ζηλανδία από το 1901. Έχουν πληθυσμό (κατατάσσεται 228η) 14.974 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και πρωτεύουσά τους είναι η Αβαρούα. Ευρισκόμενα περίπου 3.500 χλμ βορειοανατολικά της Νέας Ζηλανδίας τα νησιά Κουκ είναι ένα σύμπλεγμα από 24 κοραλλιογενείς ατόλες και ηφαιστειακά νησιά. Απέκτησαν αυτοδιοίκηση το 1965. Η υπό ανάπτυξη οικονομία στηρίζεται σε καλλιέργειες μαλακίων, μαργαριταριών, ένα εκτροφείο στρουθοκαμήλων, τον τουρισμό και τις τραπεζικές δραστηριότητες. Με την διάλυση της συμμαχίας ANZUS, το 1986, οι Νήσοι Κουκ ανακήρυξαν την ουδετερότητά τους, καθώς γεννήθηκαν αμφιβολίες για την ικανότητα της Νέας Ζηλανδίας να εξασφαλίσει την άμυνά τους. Το 1991 τα Νησιά Κουκ υπέγραψαν σύμφωνο φιλίας με την Γαλλία για την οικονομική ανάπτυξη, το εμπόριο και την επιτήρηση των χωρικών υδάτων και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Ωστόσο, οι σχέσεις με την Γαλλία επιδεινώθηκαν το 1995-1996, όταν η Γαλλία πραγματοποίησε έξι πυρηνικές δοκιμές στην ατόλη Μουρουρόα.

Ύπατος αρμοστής για τη Νέα Ζηλανδία είναι από τις 10 Ιανουαρίου 2017 ο Πίτερ Μάρσαλ. . Απεσταλμένος της Βασίλισσας από τις 27 Ιουλίου 2013 είναι ο Τομ Μάρστερς. Αρχηγός κυβερνήσεως είναι ο πρωθυπουργός Χένρι Πούνα από τις 30 Νοεμβρίου του 2010. Από τις 9 Αυγούστου του 2005 αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είναι ο Τερεπάι Μαοάτε.

Νιούε

Το Νιούε ή Νιού ή Νιουέι είναι χώρα που βρίσκεται στον νότιο Ειρηνικό Ωκεανό 2100 χλμ βορειοανατολικά της Νέας Ζηλανδίας μέσα στο τρίγωνο που δημιουργείται από την Τόνγκα στα δυτικά, τη Σαμόα στα βόρεια και τα νησιά Κουκ στα ανατολικά. Με τη Νέα Ζηλανδία έχει καθεστώς ελεύθερης σχέσης, από το 1901. Είναι το μεγαλύτερο κοραλλιογενές νησί στον κόσμο με έκταση 260 τετρ. χλμ. και πληθυσμό (κατατάσσεται 224η) 1.444 (εκτ. 2008) . Η οικονομία του νησιού βασίζεται στον τουρισμό, την εμπορία γραμματοσήμων και την παραγωγή τροπικών φρούτων. Μεγάλος αριθμός των κατοίκων (10.000) έχει μεταναστεύσει στη Νέα Ζηλανδία. Κοινώς αποκαλούν το νησί Βράχο, παραπομπή στην παραδοσιακή ονομασία Βράχος της Πολυνησίας. Το όνομα της πρωτεύουσας είναι Αλόφι.

Η θέση της χώρας.

Τοκελάου

Το Τοκελάου βρίσκεται στον νότιο Ειρηνικό και είναι εξαρτημένη περιοχή από την Νέα Ζηλανδία από το 1926. Έχει έκταση 10 τετρ. χλμ. Το 1989 ο ΟΗΕ συνέταξε έκθεση σύμφωνα με την οποία προβλέπεται ότι το Τοκελάου θα εξαφανιστεί κάτω από την θάλασσα τον 21ο αιώνα λόγω της αύξησης της στάθμης των υδάτων από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Ο πληθυσμός είναι 1.499, με βάση την απογραφή του 2016 (κατατάσσεται 241η). Δεν υπάρχει καμία πρωτεύουσα καθώς κάθε ατόλη έχει το δικό της διοικητικό κέντρο. Το όνομα Τοκελάου σημαίνει «βόρειος άνεμος» στη γλώσσα της Πολυνησίας.

Διοικητής (αντιπρόσωπος της Βασίλισσας της Αγγλίας) είναι ο Ρος Άρντερν από το 2011. Αρχηγός Κυβέρνησης είναι ο Αφέγκα Γκαουαλόφα από τον Μάρτιο του 2018 (υπάρχει εναλλασσόμενη παραμονή στο αξίωμα των τριών φυλάρχων του νησιού). Στο Τοκελάου δεν υπάρχουν πολιτικά κόμματα. Το νομοθετικό σώμα (Κοινοβούλιο του Τοκελάου ή Fono) απαρτίζεται από 20 έδρες (15 πριν το 2008), αντιπροσώπους των 3 ατολλών. Ο αρχηγός της κυβερνήσεως ονομάζεται Ulu, και κάθε χρόνο η προεδρία αλλάζει μεταξύ των faipule (ηγέτες) των 3 ατολών του Τοκελάου.

Γλώσσα

New Zealand dollar (English)  Dollaro neozelandese (Italiano)  Nieuw-Zeelandse dollar (Nederlands)  Dollar néo-zélandais (Français)  Neuseeland-Dollar (Deutsch)  Dólar neozelandês (Português)  Новозеландский доллар (Русский)  Dólar neozelandés (Español)  Dolar nowozelandzki (Polski)  紐西蘭元 (中文)  Nyzeeländsk dollar (Svenska)  Dolar neozeelandez (Română)  ニュージーランド・ドル (日本語)  Новозеландський долар (Українська)  Новозеландски долар (Български)  뉴질랜드 달러 (한국어)  Uuden-Seelannin dollari (Suomi)  Dolar Selandia Baru (Bahasa Indonesia)  Naujosios Zelandijos doleris (Lietuvių)  Newzealandske dollar (Dansk)  Novozélandský dolar (Česky)  Yeni Zelanda doları (Türkçe)  Новозеландски долар (Српски / Srpski)  Novozélandský dolár (Slovenčina)  Új-zélandi dollár (Magyar)  Novozelandski dolar (Hrvatski)  Δολάριο Νέας Ζηλανδίας (Ελληνικά)  Đô la New Zealand (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com