Γλώσσα - Οξιτανική γλώσσα

Γλώσσα  >  Οξιτανική γλώσσα

Οξιτανική γλώσσα

Η οξιτανική γλώσσα (ενδώνυμο: occitan, στα οξιτανικά, στα γαλλικά , lenga d'òc, στα οξιτανικά , γαλλικά: langue d'oc) είναι μία από τις οξιτανορομανικές γλώσσες της Ευρώπης. Παραδοσιακά εντοπίζεται στην ιστορική περιοχή της Οξιτανίας στη σημερινή νότια Γαλλία που περιλαμβάνει τόσο ορισμένες κοιλάδες των Άλπεων της Ιταλίας όσο και την Κοιλάδα του Αράν στην Καταλονία. Είναι επίσημη γλώσσα σε τοπικό επίπεδο μόνο στην τελευταία και συνεπίσημη, σε περιφερειακό επίπεδο, μαζί με την καταλανική και την ισπανική.

Παρότι υπήρξε η κυρίαρχη λογοτεχνική Ευρώπη των απαρχών του Ύστερου Μεσαίωνα στη ρομανόφωνη Ευρώπη, η υποταγή των οξιτανικών ηγεμονιών όπως της Κομητείας της Τουλούζης στο Βασίλειο της Γαλλίας απομάκρυνε τα οξιτανικά από την επίσημη και έγγραπτη χρήση, οδηγώντας τα σε παρακμή. Η Οξιτανική Αναγέννηση των αρχών του 20ού αιώνα και το κίνημα των Felibriges δεν ανέτρεψαν την κατάσταση, με τα οξιτανικά σήμερα να είναι για πολλούς γλωσσολόγους καταδικασμένα στην γλωσσική τους αντικατάσταση από τα γαλλικά.

Η οξιτανική γλώσσα έχει λάβει διαχρονικά διάφορες ονομασίες. Ο όρος «οξιτανική γλώσσα» προέρχεται από τη διαφοροποίηση του καταφατικού μορίου, το οποίο στα οξιτανικά λαμβάνει τη μορφή oc, από τη λατινική δεικτική αντωνυμία hoc. Από εκεί προέρχεται η έτερη συγγενής ονομασία των διαλέκτων του ως γλώσσες του οκ (lengas d'oc). Ως όρος χρησιμοποιείται κυρίως από τον 20ό αιώνα. Παραδοσιακά τα γλωττόνυμα είτε περιορίζονταν στο όνομα της κατά τόπους οξιτανικής ποικιλίας είτε υιοθετούσαν το ιστορικό όνομα προβηγκιανά (provençal), για τις ανατολικές διαλέκτους, και γασκωνικά (gascon) για τις δυτικές.

Χώρα

Γαλλία

Η Γαλλία (γαλλικά: France, ΔΦΑ [fʁɑ̃s], επίσημη ονομασία: Γαλλική Δημοκρατία, γαλλικά: République française, ΔΦΑ ​[ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) είναι μία ενιαία, ημιπροεδρική δημοκρατία, της οποίας το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών και του πληθυσμού βρίσκεται στη Δυτική Ευρώπη, αλλά που περιλαμβάνει επίσης πολλές περιοχές και εδάφη διάσπαρτα σε ολόκληρη την υφήλιο. Έχει πρωτεύουσα το Παρίσι, επίσημη γλώσσα την γαλλική και νόμισμα το ευρώ. Το σύνθημά της είναι «Ελευθερία, Ισότητα, Αδερφοσύνη», και η σημαία της αποτελείται από τρεις κάθετες λωρίδες χρώματος μπλε, άσπρου και κόκκινου. Ο ύμνος της είναι Η Μασσαλιώτιδα. Η συνταγματική αρχή της είναι «κυβέρνηση του λαού, από τον λαό και υπέρ του λαού».

Η Γαλλία είναι μια παλαιά χώρα, που σχηματίστηκε τον Πρώιμο Μεσαίωνα, παίρνοντας το όνομά της (Φρανς) από τους Φράγκους. Από τις αρχές του 17ου αιώνα ως το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, κατέχει μία μεγάλη αποικιακή αυτοκρατορία. Από την δεκαετία του 1950, είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι μία πυρηνική δύναμη, και ένα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Γαλλία παίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια ιστορία με τον πολιτισμό της, την γλώσσα της και τις δημοκρατικές και κοσμικιστικές της αξίες.

Ισπανία

Το Βασίλειο της Ισπανίας (ισπανικά: Reino de España) είναι κράτος της νοτιοδυτικής Ευρώπης, που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Ιβηρικής χερσονήσου. Προς Βορρά ορίζεται από τον Βισκαϊκό κόλπο και τη Γαλλία, από την οποία την χωρίζει η μεγάλη οροσειρά των Πυρηναίων. Επίσης, επί των Πυρηναίων και Βορειοανατολικά συνορεύει με την Ανδόρρα. Ανατολικά και νότια βρέχεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα και νοτιοδυτικά βρέχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό. Δυτικά συνορεύει με την Πορτογαλία. Νότια με το Γιβραλτάρ και το Μαρόκο. Πρωτεύουσα της είναι η Μαδρίτη.

Παρά ταύτα, εδαφικά η σημερινή Ισπανία είναι απόγονος των δύο εκ των τριών κύριων μεσαιωνικών χριστιανικών κρατών της Ιβηρικής, των στεμμάτων της Καστίλης και της Αραγωνίας. Παρότι η προσωρινή προσωπική ένωση των Καθολικών Μοναρχών, Φερδινάνδου Β΄ της Αραγωνίας και Ισαβέλλας Α΄ της Καστίλλης, πολλάκις θεωρείται ότι έθεσε τις βάσεις για το σημερινό κράτος, στην πραγματικότητα δεν έκανε τίποτε άλλο πέραν του να τα εντάξει στο ευρύτερο πλαίσιο της Καθολικής Μοναρχίας του εγγονού τους, αυτοκράτορα Κάρολου Ε΄. Ο διάδοχός του, Φίλιππος Β΄, κληρονόμησε τα εδάφη της λεγόμενης και Ισπανικής Μοναρχίας που περιορίστηκαν στην Ιβηρική και την Αμερική μόλις το 1714 μετά τον πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής. Αντίθετα, μόνο μετά τον πόλεμο εναντίον της ναπολεόντειας κατοχής (1818-1814), την ψήφιση του πρώτου συντάγματος και τη σταδιακή εισαγωγή του φιλελεύθερισμού η Ισπανία ξεκίνησε να θεωρείται, προσωρινά, ένα συγκεντρωτικό έθνος-κράτος.

Γλώσσα

Occitan language (English)  Lingua occitana (Italiano)  Occitaans (Nederlands)  Occitan (Français)  Okzitanische Sprache (Deutsch)  Língua occitana (Português)  Окситанский язык (Русский)  Idioma occitano (Español)  Język oksytański (Polski)  奥克语 (中文)  Occitanska (Svenska)  Limba occitană (Română)  オック語 (日本語)  Окситанська мова (Українська)  Окситански език (Български)  오크어 (한국어)  Oksitaani (Suomi)  Bahasa Oksitan (Bahasa Indonesia)  Oksitanų kalba (Lietuvių)  Occitansk (Dansk)  Okcitánština (Česky)  Oksitanca (Türkçe)  Окситански језик (Српски / Srpski)  Oksitaani keel (Eesti)  Okcitánčina (Slovenčina)  Okcitán nyelv (Magyar)  Okcitanski jezik (Hrvatski)  ภาษาอ็อกซิตัน (ไทย)  Okcitanščina (Slovenščina)  Oksitāņu valoda (Latviešu)  Οξιτανική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Occitan (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com