Taal - Noord-Samisch

Taal  >  Noord-Samisch

Noord-Samisch

Het Noord-Samisch (Davvisámegiella) wordt door de meeste Samisch-sprekers gesproken, ongeveer 15.000 tot 25.000 mensen en vooral in het uiterste noorden van Noorwegen, Zweden en Finland. De taal wordt officieel als minderheidstaal erkend in de gemeenten: Karasjok, Kautokeino, Nesseby, Porsanger, Tana en Kåfjord in Noorwegen, Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk en Kiruna in Zweden en Enontekiö, Inari, Sodankylä en Utsjoki in Finland. De gemeente Kautokeino staat bekend als centrum van het Noord-Samisch.

In 1979 werd de Samische spelling en het alfabet vastgelegd en werd in 1985 als laatste gewijzigd. De taal wordt in het Latijns alfabet geschreven en heeft 29 letters:

A/a Á/á B/b C/c Č/č D/d Đ/đ E/e F/f G/g H/h I/i J/j K/k L/l M/m N/n Ŋ/ŋ O/o P/p R/r S/s Š/š T/t Ŧ/ŧ U/u V/v Z/z Ž/ž

Land (geografie)

Noorwegen

Noorwegen, officieel het Koninkrijk Noorwegen (Noors: Kongeriket Norge (Bokmål), Kongeriket Noreg (Nynorsk); Samisch: Norgga gonagasriika), is een land in Noord-Europa. Noorwegen ligt op het westelijk deel van het Scandinavisch Schiereiland en grenst aan Zweden, Finland en Rusland. Het Verenigd Koninkrijk en de Faeröer liggen ten westen aan de andere kant van de Noordzee en Denemarken ligt ten zuiden aan de overzijde van het Skagerrak. Ook de noordelijke eilandengroep Spitsbergen is deel van het Noorse koninkrijk. De Antarctische gebieden Bouvet, Peter I-eiland en Koningin Maudland vallen onder Noors bestuur, maar horen niet tot het koninkrijk.

Noorwegen heeft een oppervlakte van 385.207 km² (inclusief Spitsbergen) en een kustlijn van ruim 25.000 km. Door het relatief lage inwonertal van ongeveer 5 miljoen bedraagt de bevolkingsdichtheid circa 13 per km² (exclusief Spitsbergen: 16 per km²) en is Noorwegen na IJsland en Kazachstan het dunstbevolkte land van Europa. Grote delen van het land worden gedomineerd door natuur; bossen, fjorden, gletsjers en meren zijn kenmerkend voor het Noorse landschap.

Zweden

Zweden, officieel het Koninkrijk Zweden (Zweeds: Konungariket Sverige, Samisch: Ruoŧŧa Gonagasriika), is een Scandinavisch land in Noord-Europa. Het wordt omringd door Noorwegen in het westen en noorden, Finland in het noordoosten, de Botnische Golf in het oosten, de Oostzee in het zuidoosten en het zuiden en het Skagerrak en het Kattegat in het zuidwesten. In de Oostzee liggen de eilanden Öland en Gotland die ook tot Zweden behoren. De hoofdstad en tevens grootste stad is Stockholm.

Het land heeft een oppervlakte van 450.295 km² en inwoners. Met een bevolkingsdichtheid van is Zweden het op vier na dunstbevolkte land in Europa (na Noorwegen, Finland, Kazachstan en IJsland). Met 82% vormen de Zweden de grootste bevolkingsgroep van het land. De staat Zweden is ontstaan in de Middeleeuwen en groeide in de Vroegmoderne Tijd uit tot grootmacht, die onder meer delen van de huidige Baltische staten, Finland en het Heilige Roomse Rijk omvatte. In de 18e, 19e en aan het begin van de 20e eeuw werd veel grondgebied verloren. Sinds 1814, toen het land Noorwegen annexeerde en hiermee vervolgens bijna een eeuw lang een personele unie vormde, is Zweden niet meer in oorlog geweest.

Taal

Northern Sami (English)  Lingua sami settentrionale (Italiano)  Noord-Samisch (Nederlands)  Same du Nord (Français)  Nordsamische Sprache (Deutsch)  Língua lapônica setentrional (Português)  Северносаамский язык (Русский)  Sami septentrional (Español)  Język północnolapoński (Polski)  北方萨米语 (中文)  Nordsamiska (Svenska)  北部サーミ語 (日本語)  Північносаамська мова (Українська)  Северносаамски език (Български)  북부 사미어 (한국어)  Pohjoissaame (Suomi)  Šiaurės samių kalba (Lietuvių)  Nordsamisk (Dansk)  Severní sámština (Česky)  Kuzey Lapça (Türkçe)  Севернолапонски језик (Српски / Srpski)  Põhjasaami keel (Eesti)  Severná saamčina (Slovenčina)  Északi számi nyelv (Magyar)  Sjevernolaponski jezik (Hrvatski)  Ziemeļsāmu valoda (Latviešu)  Tiếng Bắc Sami (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com