Język - Język azerski

Język  >  Język azerski

Język azerski

Język azerski (także: język azerbejdżański, azer.

Azəricə, Azərbaycan dili / آذربايجان ديلی) – język należący do grupy języków tureckich, używany głównie w Azerbejdżanie, północno-zachodnim Iranie, we wschodniej Turcji, a także w Gruzji, Armenii, Kazachstanie oraz na obszarze Federacji Rosyjskiej.

Wyróżnia się dwie odmiany języka azerskiego: północnoazerską i południowoazerską.

Powstanie obu tych odmian wiąże się z odmiennymi losami politycznymi ludności azerskiej, zamieszkującej dawny ZSRR oraz północny Iran.

Odmiana północnoazerska przez długi czas (od 1828 r.) znajdowała się pod silnym wpływem języka rosyjskiego, jako języka urzędowego Cesarstwa Rosyjskiego a później ZSRR (w latach 1934-1992 był nawet zapisywany cyrylicą), natomiast odmiana południowa ulegała wpływom języka perskiego, zawiera więcej zapożyczeń perskich i arabskich i jest zapisywana alfabetem arabskim.

Country

Azerbejdżan

Azerbejdżan, Republika Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – jest ograniczony przez Morze Kaspijskie na wschodzie, Rosję na północy, Gruzję na północnym zachodzie, Armenię na zachodzie i Iran na południu. Ekskla Nakhchivan jest ograniczona przez Armenię na północy i wschodzie, Iran na południe i zachód i ma 11-kilometrową granicę z Turcją na północnym zachodzie.

Azerbejdżańska Republika Demokratyczna ogłosiła niepodległość w 1918 r. I stała się pierwszym demokratycznym państwem muzułmańskim. W 1920 r. Kraj został włączony do Związku Radzieckiego jako Azerbejdżańska Socjalistyczna Rpublika Radziecka. Współczesna Republika Azerbejdżanu ogłosiła niepodległość 30 sierpnia 1991 r., Na krótko przed rozwiązaniem ZSRR w tym samym roku. We wrześniu 1991 r. Większość armeńskiej części spornego regionu Górskiego Karabach u odłączyła się, tworząc Republikę Karabach. Region i siedem sąsiednich dzielnic poza nim stało się de facto niezależnych po zakończeniu wojny w Górskim Karabachu w 1994 r. Regiony te są uznawane na arenie międzynarodowej za część Azerbejdżanu w oczekiwaniu na rozwiązanie statusu Górskiego Karabachu w drodze negocjacji prowadzonych przez OBWE.

Gruzja

Gruzja (gruz.: საქართველო, trb.: Sakartwelo) – państwo położone na pograniczu Europy i Azji, w Kaukazie Południowym. Graniczy na północy z Rosją, na południu z Armenią i Turcją, a na wschodzie z Azerbejdżanem; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.

Gruzja jest członkiem Rady Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, GUAM, Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, i Eurocontrol. Od 2014 Gruzja jest krajem stowarzyszonym z Unią Europejską, a od 2016 jest członkiem strefy wolnego handlu z Unią Europejską.

Turcja

Turcja (tur. Türkiye), Republika Turcji (tur. Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji Zachodniej na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie Południowo-Wschodniej, ze stolicą w Ankarze. Graniczy w Europie z Bułgarią i Grecją, natomiast w Azji z Syrią, Irakiem, Iranem, Azerbejdżanem, Armenią i Gruzją. Część europejska – wschodnia Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej Morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i Morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym). Republika Turcji została proklamowana w 1923 roku, poprzedzającym ją państwem było Imperium Osmańskie.

Turcja leży na dwóch kontynentach: azjatyckim (w 97% powierzchni), w jego najdalej na zachód wysuniętej części, Azji Mniejszej (w regionie zwanym także niegdyś Anatolią) oraz europejskim (w 3% powierzchni), w regionie dawnej wschodniej Tracji na Półwyspie Bałkańskim. Rozciągłość południkowa wynosi ok. 500 km, natomiast równoleżnikowa ok. 1600 km. Kraj oblewa od północy Morze Czarne, od zachodu Morze Marmara i Morze Egejskie, a od południa Morze Śródziemne. Przylądek Baba, najdalej wysunięty na zachód punkt Azji Mniejszej, jest jednocześnie najdalej wysuniętym na zachód punktem całej Azji. Do Turcji należą również wyspy na Morzu Egejskim (m.in. Imroz i Bozca) oraz na morzu Marmara (m.in. Marmara i Wyspy Książęce).

Język

Azerbaijani language (English)  Lingua azera (Italiano)  Azerbeidzjaans (Nederlands)  Azéri (Français)  Aserbaidschanische Sprache (Deutsch)  Língua azeri (Português)  Азербайджанский язык (Русский)  Idioma azerí (Español)  Język azerski (Polski)  阿塞拜疆语 (中文)  Azerbajdzjanska (Svenska)  Limba azeră (Română)  アゼルバイジャン語 (日本語)  Азербайджанська мова (Українська)  Азербайджански език (Български)  아제르바이잔어 (한국어)  Azerin kieli (Suomi)  Bahasa Azeri (Bahasa Indonesia)  Azerbaidžaniečių kalba (Lietuvių)  Aserbajdsjansk (Dansk)  Ázerbájdžánština (Česky)  Azerice (Türkçe)  Азерски језик (Српски / Srpski)  Aserbaidžaani keel (Eesti)  Azerbajdžančina (Slovenčina)  Azeri nyelv (Magyar)  Azerski jezik (Hrvatski)  ภาษาอาเซอร์ไบจาน (ไทย)  Azerbajdžanščina (Slovenščina)  Azerbaidžāņu valoda (Latviešu)  Αζερική γλώσσα (Ελληνικά)  Tiếng Azerbaijan (Tiếng Việt) 
 mapnall@gmail.com